کارگاه آموزش روش تحقیق ( کتابخانه ای)

 

به نام خداوند دانا وتوانا

روش تحقیق به شکل های مختلفی تدریس می شود . در دانشگاه ها معمولا به صورت یک درس ۲واحدی تئوری  

در مدرسه ی ما  روش تدریس به صورت کار گاهی است یعنی آن چه که دریک جلسه باید تدریس شود در همان کلاس  ۱۲نفره به صورت عملی اجرا می شود و در آخرین جلسه هر یک از افراد کلاس یک تحقیق

مدون ودرست  از موضوعی را که خودشان انتخاب کرده اند  در دست خواهند داشت .   شما با پی گیری این درس هامی توانید دراین آموزش سهیم باشید  .اساتید فن  نیز می توانند این روش را- اگر بپسندند – در کلاس  های خود  اجرا کنند . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .

                                              

كارگاه روش تحقیق ( جلسه ی ا ول)

 

تحقیق یعنی یک جستجوی علمی ومنطقی برای رسیدن به یک حقیقت  یاحل یک مساله

در دنیای امروز روش تحقیق ابزاری است که هر دانش آموز ودانش پژوه به این ابزار نیاز دارد ، در این مدرسه   در آموزش روش تحقیق  پا را  از یک بحث وکلاس تئوریک فراتر گذاشته  و روش تحقیق به عنوان یک مهارت  به صورت کارگاهی   در برنامه  ی د رسی در نظر گرفته شده است .

در این کلاس مهارت تحقیق را قدم به قدم مورد بر رسی قرار می دهیم وباهم آن را تمرین می کنیم 

قدم اول –  موضوع تحقیق 

ممکن است  معلمی  در یکی از کلاس ها ی مدرسه موضوعی را برای تحقیق معرفی کند ویا از دانش آموزان  بخواهد به دل خواه موضوعی را برای تحقیق خود انتخاب کنند.

واضح است که هر عنوان وموضوعی برای انجام یک تحقیق واقعی ومفید  مناسب نیست .

به عنوان های زیر توجه  کنید  به نظر شما کدام عناوین برای تحقیق  مناسب است وکدام مناسب نیست ؟ برای عنوان های نا مناسب دلیل خود را ذکر کنید 

این فعالیت در  کارگاه روش تحقیق در داخل گروه ها انجام می شود  ودر پایان کلاس جمع بندی ونتیجه گیری می شودزمان ۱۵ دقیقه

موضوعات  

ایران (۱

تهران  (۲

پیش مطالعه(۳

پیش مطالعه چه فوایدی دارد ؟(۴

نظرات گروه هاگروه۱گروه۲گروه ۳گروه ۴گروه ۵

جمع بندی ونتیجه گیری                —————————————————————————————————

                                              

كارگاه روش تحقیق ( جلسه ی دوم )

 

 نتیجه ی کار گروهی  کلاس ها :بحث جلسه ی اول موضوع  یاعنوان تحقیق بود که در ۶ کلاس کارگاهی در داخل گروه های کار  مورد گفتگو وتبادل نظر قرار گرفت  .از دو موضوع اول  بین  ایران  وتهران  عنوان  تهران  بیشترین  تعداد موافق  را داشت  وبین  سه موضوع  بعد  فواید پیش مطالعه  بیشتر مورد نظر  گروه ها  بود  .ونتیجه ی نهایی بحث ها این شد که :موضوع تحقیق هر چه جزئی تر وریز تر باشد  اطلاعات به دست آمده  دقیق تر وتخصصی تر خواهد بود

 

قدم دوم :  در این مرحله  باید سوالاتی  را که در مورد  موضوع انتخاب شده  مطرح می باشد   مشخص  کنیم ، بنابر این در این جلسه  از گروه ها می خواهیم که  در باره ی سوالاتی که به موضوع تحقیق آن ها  مربوط می شود بحث  کنند  وپس از تنظیم سوال ها آن ها را تحویل دهند. سوال یا سوالات  تحقیق  بعد از موضوع یا عنوان مهمترین رکن کار می باشد  زیرااین سوالات هستند که مسیر ومحور کار رابه محقق نشان می دهند وبر اساس آن هاست که نیاز های او را درمورد اطلاعات ودر نتیجه  منابع مورد جستجو مشخص می کند.

کاربرگ  جلسه دوم  

 شماره  یا نام گروه…………عنوان تحقیق: ……………..سوالات :  ………………………………………………………………………………………………………………………………………….…………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

درجلسه سوم سوالاتی که توسط گروههاطرح شده است مورد بر رسی قرار می گیرد. ازاین جلسه به بعد تحقیق شکل واقعی  پیدا می کند  یعنی کلاس ها گروه بندی می شود ،هر گروه موضوعی را برای تحقیق انتخاب می کند  و جلسه به جلسه کار هایی را که در کلاس وخارج از کلاس انجام داده اند  کنترل وتصحیح می شود  وتا آخرین جلسه هر گروه یک تحقیق کامل وعلمی در دست  خواهند  داشت .

كارگاه روش تحقیق ( جلسه ی سوم)

 

در جلسات اول ودوم تحقیق راتعریف کردیم وگفتیم اولین قدم تحقیق انتخاب عنوان تحقیق  وقدم دوم  طرح سوالات تحقیق می باشد.  در این جلسه اعضای کلاس به گروه های ۴ نفره تقسیم می شوند ، هر گروه  نام مناسبی  برای خود در نظر می گیرد،هر گروه موضوعی رابرای تحقیق  انتخاب می کنند  ،

آن  گاه گروه ها  سوالات مربوط به تحقیق را طرح می کنند،  یعنی سوالاتی که این تحقیق در پایان باید پاسخ گوی آن ها باشد .  .موضوعات انتخاب شده  در این جلسه  وسوالات طرح شده به شرح زیر می باشد:

موضوع تحقیق-                                   سوالات تحقیق                                

نام گروه

شماره  گروه

 جنگ نرم                 ۱)مفهوم جنگ نرم؟ ۲)سابقه ی تاریخی ؟ ۳) تاکتیک های دشمن ؟  ۴) روشهای مقابله؟

 حامیان فرهنگ

۱

 

 

۲

 

 

۳

 

 

۴

 

 

۵

 

 

۶

 

 

۷

 

 

۸

 

 

۹

كارگاه روش تحقیق ( جلسه ی چهارم)

 

انتخاب  موضوع تحقیق  وطرح سوالات تحقیق در جلسات اول تا سوم انجام شد  واز  اعضای کلاس ها خواسته  شده که  بر اساس سوالاتی که طرح کرده اند  منابع لازم را برای تحقیق خود انتخاب کنند  ، تا در جلسه چهارم  وارد بحث منابع و چگونگی یاد داشت برداری از منابع شویم .

سوال : برای جمع آوری اطلاعات از چه منابعی استفاده می کنیم ؟ 

پاسخ ها:

_ کتاب های مختلف

_  روزنامه ها ومجلات

_ اشخاص :  کارشناسان، متخصصان،  معلمان، صاحبان مشاغل و……..

_مراجعه به مکان ها: کتاب خانه ها ، آثار باستانی، کارخانه ها ،طبیعت ،دانشگاه ها و…

_ وبلاگ ها وسایت های مرتبط با موضوع

و روش های جمع آوری اطلاعات ؟

پاسخ ها:

_ مطالعه

_مشاهده

_مصاحبه

_ پرسش

 كارگاه روش تحقیق( جلسه ی پنجم )

در این جلسه اعضای کلاس منابع انتخاب شده برای تحقیق را به کلاس می آورند و روش فیش بر داری از مطالب را با اجرای در کلاس یاد می گیرند .
هنگام فیش برداری اولا باید سر برگ فیش را کاملا تکمیل کنند . ضمنا روی هر برگه فقط یک مطلب راوارد کنند. اصلی یا فرعی بودن موضوع یاد داشت را هم باید مشخص نمایند .

یک فیش تحقیق شامل : نام کتاب ( منبع) …………………نام مولف………………..نام مترجم………………..ناشر ………………….محل نشر ……………….تاریخ نشر……………

می باشد.

درصورتی که اطلاعات از اینترنت باشد نام سایت…………….. یا وبلاگ ……………. درروی فیش نوشته می شود

از نظر طبقه بندی اصلی……….. یا فرعی…………. بودن موضوع را مشخص می کنیم . نام فیش بردار …………….. و کد فیش…………. را نیز روی فیش می نویسیم . سپس در متن فیش اطلاعات به دست آمده منبع را
وارد می کنیم

(…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..)

كارگاه روش تحقیق( جلسه ی ششم )

طبقه بندی مطالب (فصل بندی تحقیق)

در این جلسه از اعضای کلاس می خواهیم کلیه ی فیش ها و یاد داشتهای خود را به کلاس بیاورند . هر گروه فیش های خود را در اختیار سر گروه قرار می دهند وبا همکاری یکدیگر وباتوجه به عنوان های فرعی که روی فیش ها در کنار عنوان اصلی نوشته شده است آن ها را طبقه بندی می کنند . در حقیقت این طبقه بندی مبنای فصل بندی کتاب و یا تحقیق ما می باشد . با این فعالیت فصل های کتاب یا تحقیق ما آماده است واکنون هنگام نوشتن نسخه ی اصلی یا پیش نویس تحقیق می باشد .هر کدام از اعضای گروه می توانندباز نویسی یک یا چند فصل از تحقیق را به عهده بگیرند .

كارگاه روش تحقیق – (جلسه ی هفتم )

درجلسات قبل انتخاب موضوع تحقیق ، طرح سوال تحقیق ، انتخاب منابع ، فیش برداری ،طبقه بندی فیش ها وتدوین فصول تحقیق را بررسی کردیم .در این جلسه دوبخش دیگر ازفرایندتحقیق را مورد بر رسی قرار می دهیم :
چکیده ی تحقیق – در این قسمت ابتدا سوالات تحقیق را مطرح می کنیم وسپس بر اساس محتوا ونتیجه ی تحقیق ماحصل مطلب رابه صورت فشرده در یک صفحه تدوین می کنیم.

مقدمه ی تحقیق – در مقدمه به سه موضوع اساسی می پردازیم:
۱ – دلایل انتخاب موضوع
۲ -شیوه ی انجام تحقیق
۳ – مزایای این تحقیق ( در حقیقت محقق در این قسمت از کاری که انجام داده است به طورمنطقی تعریف می کند به طوری که مخاطب را به مطالعه ی آن علاقه مند کند )

  • ·         کارگاه آموزش روش تحقیق (جلسه هشتم)
  • ·          
  • از محتوای یک تحقیق دانش آموزی چند جزء دیگر باقی مانده است که در این جلسه به دو مورد از آن ها اشاره می کنیم واز فراگیران کلاس می خواهیم که این دوقسمت از کار تحقیق را درکلاس انجام دهند :
    ضمائم – ممکن است محقق ،عکس ها ،نمودار ها ویا اطلاعات مفید دیگری داشته باشد که مایل است آن هارا درتحقیق خودبیاورد ،او می تواند برای این منظور از بخش ضمائم استفاده کند.
    منابع _ آخرین صفحه یا صفحات تحقیق به معرفی منابع اختصاص دارد . ضروری است که محقق به حکم امانت داری واحترام به کلیه ی موءلفینی که از کتابها ویا نشریات آن ها استفاده کرده است نام ومشخصات کامل منابع را در آخر تحقیق خود بیاورد.
    ترتیب ذکر مشخصات منابع به صورت زیر می باشد :
  • نام نویسنده – نام کتاب -نام مترجم – نام ناشر – محل نشر – سال انتشار
  • نمونه :
  • اسمیت فیلیپ،تفکر منطقی ،ترجمه ی علی شریعتمداری ،انتشارات سمت ، تهران ، ۱۳۷۱
  • صاحبدل – محمد حسن، روش تحقیق ، نشر معلم ، تهران ، ۱۳۹۰

كارگاه روش تحقیق –(جلسه نهم )

 تدوين وتنظيم نهايي تحقيق

در این جلسه ابتدا کلیه ی اجزاء یک تحقیق رافهرست وار ذکر می کنیم و بخش هایی از تحقیق را که در جلسات قبل به آن ها نپرداخته ایم در کلاس توضیح می دهیم تا فرا گیران آخرین بخش های کار را هم به اتمام برسانند

اجزاء تحقیق به ترتیب صفحات:

۱ -صفحه ی عنوان- شامل عنوان تحقيق،نام محقق، نام استاد راهنما،نام موسسه ي آموزشي وسال تحصيلي

۲ – صفحه ی آغازین – ذكر نام خداي تعالي  وجمله ي پر معنايي در  ارتباط با موضوع تحقيق

۳– تشکر- از كساني كه در  فراهم آمدن تحقيق  محقق را يا ري كرده اند

۴– فهرست- شامل دو ستون : سرفصل ها و شماره ي صفحه ي مر بوط به آن ها

۵ – چکیده –  شامل سوال تحقيق  وفشرده ونتيجه ي تحقيق

۶- – مقدمه –  دليل انتخاب موضوع وشيوه ومراحل انجام تحقيق وذكر فوايد ونقاط  برجسته  ومنحصر يه فرد كاري كه انجام شده

۷ – محتوای تحقیق –  شامل  اطلاعات  مشروح  مربوط به موضوع كه با ترتيبي  منطقي به دنبال هم مي آيد.

8-ضمائم –  شامل نمودار ها عكس ها وجداول  مورد نياز  در تحقيق

۹ منابع  – به ترتيب نام نويسنده ،  نام كتاب ،نام مترجم ،نام ناشر ، محل نشر  وسال انتشار

                  موفق وپيروز باشيد

درباره نویسنده

محمد حسن صاحبدل

طراح قالب وین

در طول سالهایی که گذشته یافته ها و بافته هایی پراکنده برایم فراهم آمده بود که به دنبال فرصتی بودم تا آنها را در جایی بنگارم و بگذارم ؛ از طرفی در کلاس های درس پیش می آمد که سخن به درازا می کشید و ادامه مطلب باعث اطاله کلام می شد که آنها را به فرصتی دیگر احاله می کردم و اکنون این صفحه یادداشت را برای بیان این مطالب فراهم کرده ام .

مشاهده تمام مقالات