مدرسه متوسطه ی(1)معلم
پرورش مهارت تفکر
در کلاس درس
سال تحصیلی 94-93
برداشتی آزاد از کتاب :مهارت های زندگی (فکر کردن)-انتشارات فاطمی
سخن آغازین
ستایشگر معلمی هستم که اندیشیدن را بیاموزد نه اندیشه هارا
یکی از مهم ترین وظایف معلم پرورش مهارت تفکر در دانش آموزان است.
چه خوب است که همکاران گرامی فعالیت های یاد گیری دانش آموزان را با محوریت مهارت های اندیشیدن همراه سازند وآنان را وارد دنیای پهناور یاد گیری فرا شناختی کنند .یاد گیری فراشناختی یعنی مدیریت ذهن واندیشه توسط فراگیران.
انواع تفکر
1)تفکر فرا شناختی –در تفکر فراشناختی تمرکز بر فکر خودمان است، تمرکز بر چگونگی یاد گیری، تمرکزبر میزان وکیفیت یاد گیرِی ونظم بخشیدن بر جریان فکر کردن خودمان.
یکی از صاحب نظران عرصه ی تفکر می گوید:در دنیای امروز بی سواد کسی است که نتواند خود را آموزش دهد،واین اشاره ی مناسبی است بر مفهوم تفکر فراشناختی
2) تفکر تاملی-تمرکز بر چیز هایی غیر از فکر خودمان،تفکر تاملی به هر نوع تفکر هدفداری اشاره می کند که در آن فراگیر فعالانه و با دقت به منظور درکی عمیق ومنظم برای حل مشکل می کوشد.
3) تفکر منطقی ونقادانه-در این نوع تفکر یادگیرنده بر اساس اصول وقضایای منطقی پدیده ها وگزاره ها را به هم ربط می دهد و بامعیار های معینی ان ها را ارزشیابی می کند.
4) تفکر خلاق- شامل نوعی تفکر است که منجر به خلق اثری جدید ،یافتن راه حلی تازه ،ابداع روشی بهتر،ویا یک پیش بینی هوشمندانه و واقعی می شود.
چگونه مهارت تفکر را در فراگیران پرورش دهیم؟
– بهترین راه این است که فرا گیران را در مسیر تفکر قرار دهیم : پرسش های برنامه ریزی شده و سازمان یافته بهترین ابزار است .
پرسش های زیر نمونه های مناسبی از پرسش های تفکر برانگیز می باشد.
– اکنون با توجه به توضیحاتی که در مورد هر یک از شکل های تفکر دادیم شما نوع تفکری را که حاصل اندیشیدن وپاسخ دادن به هر سوال می باشد در داخل پرانتز بنویسید.
1)چه می شد اگر……………( )
2)به کار گیری این روش چه تاثیری در یاد گیری شما داشت؟ ( )
3)………..و ………..را باهم مقایسه کنید.( )
4)برای این که این درس را بهتر یاد بگیری چه پیشنهادی داری ؟ (
5)آیا می توانید یک …………..جدید بسازید؟( )
6) به نظر شما هدف اصلی نویسنده از این متن چیست؟ ( )
7)با خواندن این شعر چه احساسی پیدا کردید؟ ( )
8)در مورد عقیده ی خودتان در باره ی این شعر چه نظری دارید؟0 ( )
9)این داستان را با نظزر خودتان کامل کنید.( )
10)اگر جای ………..بودید چکار می کردید؟ ( )
11)کدام یک از این رنگ ها را بیشتر دوست دارید؟( )
12)کدام یک از اتفاقات این داستان برای شما پیش آمده است؟ ( )
………………………………………………………………………………
پاسخ ها:1و5و9خلاقانه/2و4و8فراشناختی/3و6منطقی ونقادانه
7و10و11و12 تاملی/
…………………………………………………………………………..
پرورش مهارت تفکر در فراگیران( شیوه ی کاربردی)
پرورش مهارت تفکر بحث بسیار وسیع ودامنه داری است که در مورد آن بسیار گفته اند ونوشته اند اما آن چه استدعای ما از همکاران عالی قدرمی باشد این است که در حد فرصتی که در یک جلسه تدریس دارند چند دقیقه از زمان کلاس را به این امر مهم اختصاص دهند تا خود هم ضمن تدریس وهم در جلسات بعد شاهد آثار شگفت انگیز آن درجلب توجه و فرایند یاد گیری دانش آموزان باشند.
فعالیت معلم در این زمینه در 3بخش است که هر بخش شامل 1یا 2 سوال می باشد که با طرح این سوالات دانش آموزان وادار به تفکر می شوند واحیانا اجازه می دهیم که به یکی دو تا از سوال ها پاسخ دهند واما مراحل پرسش:
_ درآغاز تدریس
_ضمن تدریس
_ در پایان تدریس
این فعالیت ها شامل سوالات مناسبی است که در هر مرحله توسط معلم مطرح می شود.
الف) نمونه سوالات آغاز تدریس:
1)به نظر شما …………..یعنی چه؟
2)فکر می کنید در بحث ………در مورد چه چیز هایی صحبت می شود؟
3)نمی دانم شما تا به حال کلمه ی ……….را شنیده اید یا نه؟
4)نمی دانم در مورد ………………چیزی می دانید یانه؟
5)شما باشنیدن کلمه ی…………..یاد چی می افتید؟
ب)سوالات ضمن تدریس
1)خوب حالا باید چکار کنیم؟
2)فکر می کنید بعدش چی میشه؟
3)جواب این سوال چیه؟
4)اگر شما جای ………..بودید چکار می کردید؟
ج)سوالات پس از تدریس
1)از درس امروز چی یاد گرفتیم؟
2)برای این که این مطلب را بهتر یاد بگیرید فکر می کنید چه اقدامات دیگری باید انجام دهید؟
3)آیا در جریان تدریس اشکالی در جهت یادگیری احساس کردید؟
4)آیا موانعی برای یادگیری درس امروز به نظر شما رسیده؟
5)خلاصه درس امروز در یک جمله چی میتونه باشه؟
6)اگر شما جای ………… بودید چکار می کردید؟
قطعا” همکاران گرامی متناسب با درس خودشان می تواننداز سوالات مناسب دیگری برای:
-آغاز تدریس
-ضمن تدریس
و
پایان تدریس
طراحی کرده وبه تناسب وتناوب در جلسات درس ازآن ها استفاده نمایند
باشد که از این طریق
مهارت تفکر
را
به دانش آموزان خود آموزش دهیم وعلاوه برفراهم نمودن لذت یادگیری در دانش آموزان وایجاد فضایی دلنشین درکلاس درس ،توشه ای نیزبرای روزی که تنها اعمال ما به کارمان خواهد آمد فراهم آوریم.
مجتمع آموزشی معلم –بهار1394
نمونه هایی از سوالات مناسب در درس شما:
سوالات آغاز تدریس تدریس:

 

 

 

 
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

سوالات ضمن تدریس:

 

 

 

 

 

 
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

سوالات پایان تدریس

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

 

درباره نویسنده

محمد حسن صاحبدل

طراح قالب وین

در طول سالهایی که گذشته یافته ها و بافته هایی پراکنده برایم فراهم آمده بود که به دنبال فرصتی بودم تا آنها را در جایی بنگارم و بگذارم ؛ از طرفی در کلاس های درس پیش می آمد که سخن به درازا می کشید و ادامه مطلب باعث اطاله کلام می شد که آنها را به فرصتی دیگر احاله می کردم و اکنون این صفحه یادداشت را برای بیان این مطالب فراهم کرده ام .

مشاهده تمام مقالات